Prikkelverwerking op vakantie - emotie regulatie & reddingnoodtas

Verkeerslicht

Voor personen met een beperking of met autisme is op vakantie soms niet altijd een moment om naar uit te kijken. Op vakantie komen er veel nieuwe en onbekende ervaringen op je af. Een andere omgeving, geuren, geluiden, mensen, temperaturen, activiteiten en veranderingen in het dagelijkse ritme vragen allemaal extra verwerking.

Op vakantie kan voor een persoon met autisme of beperking, hierdoor kan het ‘emmertje’ sneller vol raken dan thuis. Wat thuis goed gaat, kan op vakantie daardoor ineens meer moeite kosten. Het doel is niet om alle prikkels te vermijden, maar om voldoende voorspelbaarheid, herkenning, rust en herstelmomenten in te bouwen. Zo blijft er ruimte over om van de aangepaste vakantie te genieten

🟢 Groen: ontspannen, contact maken, plezier hebben → programma kan doorgaan.

🟠 Oranje: signalen van spanning of vermoeidheid → activiteit aanpassen, pauze nemen, prikkels verminderen.

🔴 Rood: duidelijke overprikkeling → programma loslaten, naar een rustige plek en eerst herstellen.

Onverwachte veranderingen

Op de aangepaste vakantie kan er altijd iets onverwachts gebeuren: slecht weer, een gesloten zwembad, vertraging of een activiteit die niet doorgaat. Voor iemand die gevoelig is voor prikkels, bijvoorbeeld bij autisme of een beperking, kan zo’n verandering extra belastend zijn.

Hoe voller de emmer, hoe moeilijker een onverwachte verandering kan zijn. Een Plan B werkt daarom het beste wanneer je het al klaar hebt liggen voordat de spanning oploopt.

Onverwachte veranderingen: denk in Plan A, B en C

Plan A: Wat we graag willen doen

De geplande activiteit, bijvoorbeeld een bezoek aan het strand, een markt of een zwembad.

Plan B: een rustig alternatief, 

Een laagdrempelige activiteit die je direct kunt inzetten wanneer Plan A niet doorgaat of te veel blijkt te zijn. Een activiteit op de accomodatie, een wandeling, korte auto-rit naar een rustige plek.

Neem de 'redding in nood' tas mee. Iedereen die gevoelig is voor prikkels kan baat hebben bij een persoonlijk prikkel-noodpakket. Zie het als een draagbare zone van comfort die je gemakkelijk meeneemt tijdens uitstapjes.

Plan C: Teruggaan naar de vertrouwde accommodatie

Kan helpen om alle binnengekomen prikkels te verwerken en opnieuw op te laden. Een rustmoment is geen ‘mislukte vakantieactiviteit’. Rust is onderdeel van de vakantie.

De ‘redding in nood' tas

Neem bij prikkelverwerking hulpmiddelen mee, zoals:

• koptelefoon of oordoppen;

• zonnebril;

• pet of hoed;

• vertrouwd voorwerp;

• drinken en een vertrouwde snack;

• hygiënische doekjes, plastic zak, schone kleding

• een favoriete activiteit voor tijdens een rustmoment.

• Zoals, sensory-speelgoed, knijpbal, sorteren kaarten/speelgoed, draai-wiel, autotjes, dieren, voorlees boek,  zandloper, bellenblaas, knetterzeep, bijtketting

De belangrijkste gedachten. Op vakantie hoeft niet alles wat mogelijk is ook daadwerkelijk gedaan te worden. Kijk steeds naar wat iemand op dat moment aankan.

Een rustmoment overslaan kan ervoor zorgen dat het emmertje later alsnog overloopt. Door vooraf rekening te houden met prikkelbelasting, voldoende rust in te plannen en signalen vroeg te herkennen, kan een overprikkeling vaak worden voorkomen of beperkt.

Het doel is uiteindelijk: niet zoveel mogelijk doen, maar zorgen dat er voldoende ruimte overblijft om samen van de vakantie te genieten.